Ngành ăn uống có tỉ lệ thay người rất cao, và nhiều chủ quán coi đó là chuyện đương nhiên. Nhưng mỗi lần thay người là một lần tốn tiền đào tạo và một lần chất lượng đi xuống.
Giữ người không phải chuyện tình cảm mà là chuyện tính toán.
Vì sao người ta nghỉ
Lịch ca thay đổi tuỳ tiện. Lý do rất phổ biến.
Trả lương chậm. Lý do hàng đầu.
Tính công không rõ. Mất lòng tin.
Bị la trước mặt người khác. Mất mặt.
Không được ghi nhận. Làm tốt cũng như không.
Không thấy tương lai. Làm mãi một việc.
Đối xử không công bằng. Có người được ưu ái.
Làm việc quá sức liên tục. Thiếu người kéo dài.
Không được nghỉ phép. Kiệt sức.
Môi trường căng thẳng. Ai cũng cáu.
Không an toàn. Hay bị bỏng, đứt tay.
Lương thấp hơn thị trường. Lý do thật nhưng không phải duy nhất.
Tìm được chỗ gần nhà hơn. Yếu tố thực tế.
Phần lớn lý do nghỉ việc nằm ở cách quản lý chứ không ở mức lương, nên chúng sửa được mà không tốn thêm tiền. Sửa chỗ đúng.
Những việc giữ người không tốn tiền
Ra lịch ca đúng hạn. Việc đầu tiên.
Trả lương đúng ngày. Không có ngoại lệ.
Chấm công minh bạch. Cho xem trước.
Cảm ơn khi họ làm tốt. Cụ thể chứ không chung chung.
Góp ý riêng, khen công khai. Nguyên tắc cũ mà hiệu quả.
Hỏi ý kiến về quy trình. Họ thấy mình được coi trọng.
Áp dụng góp ý tốt và nói rõ là của ai. Ghi nhận thật.
Đối xử công bằng. Không có người được ưu ái ngầm.
Cho nghỉ phép đúng quy định. Đừng gây khó.
Ăn ca tử tế. Chi tiết nhỏ mà ai cũng nhớ.
Chỗ nghỉ giữa ca sạch sẽ. Cùng lý do.
Nhớ sinh nhật. Việc nhỏ.
Chủ cùng làm khi quá tải. Hiệu quả nhất.
Danh sách này không tốn tiền nhưng làm được hết thì tỉ lệ thay người giảm hẳn, và đó là tiết kiệm thật. Bắt đầu ngay.
Lương và các khoản
Khảo mức lương khu vực. Biết mặt bằng.
Trả ngang hoặc hơn một chút. Nếu đủ khả năng.
Trả thấp thì thay người liên tục. Tốn hơn.
Có cách tính rõ ràng. Ai cũng hiểu.
Điều chỉnh lương định kỳ. Có tiêu chí.
Nói rõ làm gì để được tăng. Động lực cụ thể.
Thưởng theo kết quả chung. Cả đội cùng hưởng.
Chia sẻ khi quán làm ăn tốt. Xây niềm tin.
Bảo hiểm theo quy định. Nghĩa vụ và cũng là điểm cộng.
Hỏi kế toán về các khoản bắt buộc. Làm đúng luật.
Hỗ trợ khi họ gặp khó khăn. Trong khả năng.
Ứng lương khi cần. Có quy tắc rõ.
Không dùng lương làm công cụ trừng phạt. Phản tác dụng và sai luật.
Lương đúng hạn và minh bạch quan trọng hơn lương cao nhưng thất thường, đó là điều nhiều chủ quán hiểu muộn. Ưu tiên sự chắc chắn.
Lộ trình phát triển
Vẽ ra các vị trí trong quán. Từ thấp lên cao.
Phụ bếp lên bếp chính. Lộ trình rõ.
Phục vụ lên trưởng ca. Tương tự.
Ghi rõ cần gì để lên. Kỹ năng và thời gian.
Nói chuyện về nguyện vọng. Định kỳ.
Cho học thêm kỹ năng. Dạy chéo vị trí.
Giao việc khó hơn dần. Thử sức.
Giao trách nhiệm nhỏ trước. Phụ trách một khâu.
Ghi nhận khi họ làm được. Bằng lời và bằng lương.
Cho tham gia quyết định. Về menu, quy trình.
Ưu tiên đề bạt người trong quán. Hơn tuyển ngoài.
Cả đội thấy có tương lai. Động lực lớn.
Nếu quán nhỏ không có vị trí cao hơn thì nói thật. Và hỗ trợ khi họ đi.
Người thấy mình học được nghề ở quán thì ở lại lâu hơn nhiều so với người chỉ thấy mình đang bán thời gian. Xây lộ trình rõ.
Văn hoá đội
Chủ quán làm gương. Ảnh hưởng lớn nhất.
Không nói xấu sau lưng. Quy tắc chung.
Không đổ lỗi cho nhau. Tìm nguyên nhân hệ thống.
Giúp nhau khi một khâu quá tải. Khuyến khích.
Không phân biệt bếp và phục vụ. Hai bên hay xích mích.
Ăn cùng nhau. Đơn giản mà gắn kết.
Họp ngắn định kỳ. Ai cũng được nói.
Lắng nghe thật. Không nghe cho có.
Xử lý người gây chia rẽ. Dù họ giỏi nghề.
Một người tiêu cực làm hỏng cả đội. Đừng để lâu.
Ghi nhận công khai. Trước cả đội.
Tổ chức ăn uống sau ngày cao điểm. Không cần lớn.
Tôn trọng thời gian riêng của họ. Không gọi ngoài giờ nếu không khẩn.
Đội gắn bó làm việc nhanh hơn và tự giải quyết vấn đề, còn đội rời rạc thì việc gì cũng phải có chủ đứng đó. Đầu tư vào không khí.
Khi có người xin nghỉ
Hỏi lý do thật. Nghe không phản bác.
Hỏi riêng và bình tĩnh. Họ sẽ nói thật hơn.
Ghi lại lý do. Tìm mẫu lặp lại.
Nếu lý do sửa được thì đề nghị sửa. Có khi họ ở lại.
Nhưng không níu kéo bằng mọi giá. Không bền.
Không giữ lại chỉ bằng tăng lương. Nếu gốc là chuyện khác.
Bàn giao đầy đủ trước khi nghỉ. Có danh sách.
Thanh toán đủ và đúng hạn. Nguyên tắc.
Chia tay tử tế. Nghề này nhỏ, người ta gặp lại.
Người cũ có thể quay lại. Hoặc giới thiệu người khác.
Và họ kể về quán mình cho người khác. Ảnh hưởng tuyển dụng sau này.
Xem lại quy trình sau mỗi lần có người nghỉ. Có gì sửa được không.
Theo dõi tỉ lệ thay người theo năm. Chỉ số quản lý.
Cách một quán đối xử với người sắp nghỉ nói lên nhiều điều và lan nhanh trong giới, nên chia tay tử tế là đầu tư dài hạn. Giữ quan hệ tốt.
Sai lầm hay gặp
Coi thay người là chuyện đương nhiên. Không tìm cách sửa.
Chỉ nghĩ tới lương khi giữ người. Bỏ qua nguyên nhân thật.
Không hỏi lý do khi có người nghỉ. Mất thông tin quý nhất.
La trước mặt người khác. Mất người ngay.
Không ghi nhận khi làm tốt. Nản dần.
Có người được ưu ái ngầm. Cả đội biết.
Không có lộ trình phát triển. Người giỏi bỏ đi.
Để người tiêu cực ở lại quá lâu. Hỏng cả đội.
Gọi ngoài giờ liên tục. Không tôn trọng thời gian riêng.
Hứa mà không làm. Mất lòng tin.
Níu kéo bằng tăng lương khi gốc là chuyện khác. Không bền.
Chia tay không tử tế. Ảnh hưởng danh tiếng.
Không theo dõi tỉ lệ thay người. Không thấy vấn đề.
Một đội làm cùng nhau hai năm chạy quán tốt hơn hẳn một đội mới ba tháng, nên mọi việc giữ người đều quy ra chất lượng và tiền. Tính bằng con số.
